1. THÔNG BÁO TUYỂN ADMIN DIỄN ĐÀN 2013
    Tìm kiếm nhà trọ - Ở ghép
    THÔNG BÁO BÁN ÁO SPKT.NET CHO THÀNH VIÊN DIỄN ĐÀN


    HÃY TÌM KIẾM Ở ĐÂY TRƯỚC KHI ĐẶT CÂU HỎI
    {xen:phrase loading}

Hãy hiểu thời tiết để có cuộc chơi trọn vẹn

Thảo luận trong 'Thư viện kỹ năng' bắt đầu bởi Action, 21 Tháng mười hai 2006.

  1. Action New Member

    Số bài viết: 766
    Đã được thích: 0
    Điểm thành tích: 0
    Thời tiết
    Tiên đoán thời tiết
    Trong cuộc sống, chúng ta phải biết một số hiện tượng tiên báo về thời tiết. Nếu phán đoán giỏi, nó sẽ giúp cho chúng ta kịp thời ứng phó với mọi tình huống.
    Những người sống gần thiên nhiên hoặc nương dựa vào thiên nhiên như nông dân và ngư dân... họ đã tích lũy kinh nghiệm tiên đoán thời tiết qua nhiều thế hệ, cô đọng trong những câu ca dao tục ngữ mà hầu như ai cũng thuộc.
    Thí dụ:
    “Quầng hạn, tán mưa”
    Quầng này là vầng sáng bao quanh mặt trăng thì trời hạn. Khi chúng ta nhìn lên, thấy một quầng sáng nằm cách xa mặt trăng (tán) thì nội trong đêm đó hoặc sáng hôm sau, trời sẽ mưa.
    Hay: “Trời mà đóng mống cản Nam”
    “Cóc kêu mỏi hàm chẳng có mưa đâu”.
    Có nghĩa là vào những tháng đầu mùa mưa (thường từ hướng Nam mang tới). Nếu ở hướng Nam có một cái cầu vồng thì thời tiết sẽ bị hạn.
    Hoặc là:
    “Chớp Đông nhay nháy, gà gáy thì mưa”
    Câu này khá dễ hiểu, đầu hôm mà hướng Đông chớp nhay nháy, thì gần sáng sẽ có mưa. Tuy nhiên, hiện tượng này cũng cần kèm theo một vài biến động của khí hậu như: trời trở nên oi bức, gió ngưng thổi... thì mới chính xác.
    “Thâm Đông, hồng Tây, dựng may
    Ai ơi ở lại ba ngày hẵn đi”.
    Câu này có lẽ chỉ đúng ở miền Bắc hoặc miền Trung vì miền Nam ít có gió heo may. Đây là điềm báo trước một cơn giông bão sắp ập đến nội trong ba ngày.
    Sự thay đổi của khí hậu, cũng là một điềm báo như:
    - Không khí đột nhiên oi bức, ngột ngạt, lặng gió... là điềm báo một cơn mưa rào sắp đến. Nhưng nếu đang ngột ngạt, bức bối mà đột nhiên nổi gió mạnh, thì cơn mưa sẽ tạt sang hướng khác (các cụ nói là gió thổi tan mây).
    - Trời bỗng nổi gió mạnh (có mang theo hơi ẩm), mây kéo vần vũ, chim chóc bay tán loạn, gà mẹ gọi con, chó mèo cuống quít... Một cơn giông sắp sửa đổ xuống.
    - Một số động vật và côn trùng, cũng phản ứng rõ ràng khi thời tiết sắp thay đổi. Tùy trường hợp, nó cũng cho ta biết điều gì đó sắp xảy ra.
    * Kiến tha trứng lên cao
    * Cóc nghiến răng
    * Ếch kêu trong hang
    * Mối cánh xuất hiện
    * Thiêu thân bay thành bầy
    * Chim én bay là đà, ít kêu...
    Và những nguời lớn tuổi đột nhiên nhức xương, nhức mình...
    Ở miền Trung (thường có bão hàng năm), người ta nhìn những mụt măng tre mọc đầu mùa. Nếu nó có vẻ như cố gắng uốn cong, nép mình vào bụi tre già, năm đó sẽ có bão lớn...
    Nói chung, chúng ta có rất nhiều cách để tiên đoán thời tiết. Tuy nhiên, nhiều lúc kinh nghiệm của vùng này không thể dùng với vùng khác. Chúng ta nên sưu tầm, tích lũy, đối chiếu, so sánh, rồi từ đó, rút ra những bài học, những kinh nghiệm thực tiễn để truyền lại cho những người khác.

    Bầu trời & mây
    Những người có kinh nghiệm, nhất là những ngư dân lão luyện, người ta chỉ cần nhìn Mây và Ráng trời là cũng có thể biết được phần nào về thời tiết sắp xảy ra.
    Người ta cho rằng: nếu sáng sớm hay hoàng hôn, mà bầu trời có những màu như: đỏ bầm, tím, vàng là trời sắp mưa. Còn nếu như bầu trời có màu vàng vào buổi chiều, màu đỏ vào buổi sáng là trời sẽ có gió. Nhưng nếu trời có màu đỏ cam vào buổi chiều, trắng xám vào buổi sáng là dấu hiệu trời tốt.
    Nhưng trong những điềm báo về thời tiết, dễ nhận ra hơn cả là Mây. Ngay cả những người ít kinh nghiệm, nhìn mây họ cũng đoán đuoc phần nào về những diễn biến của thời tiết sắp tới. Tuy nhiên, chỉ có những người thật lão luyện, va chạm nhiều với thiên nhiên, có đầy đủ kinh nghiệm mới có thể đoán chính xác những gì sắp xảy ra. Chúng ta nên tìm tòi, học hỏi ở những người đó. Những dạng mây sau đây sẽ giúp các bạn phần nào trong việc tiên đoán thời tiết.
    Các loại mây
    Mây quyển cao (Cirrus or “Feather”)
    Loại mây này dạng như lông chim, ở độ cao 8-10 km, cao nhất trong các loại mây - thời tiết tốt.

    Mây quyển tích (Cirro stratus or “Tangled Web”)
    Là một loại mây mỏng ở độ cao khoảng 7-8 km, dạng như sợi tơ, tạo thành hào quang chung quanh Mặt trời; Thời tiết tốt.

    Mây quyển tầng (Cirro cumulus or “Mackerel”)
    Nhìn giống như những lớp bông gòn chồng lên nhau. Hình thành ở độ cao 6-7 km: Thời tiết tốt.
    Mây dải cao (Alto cumulus or “Sheep”)
    Từng cụm trắng, rời rạc, trông giống như bầy cừu sắp thành nhiều hàng, ở độ cao khoảng 5-6 km: Thời tiết tốt.
    Mây tích giải (Strato cumulus “Twist”)
    Ở độ cao khoảng 2-3 km. Trông như từng khối vặn xoắn lại với nhau, màu tối nhưng vẫn không che hết bầu trời: Trời xấu.
    Mây dù (Nimbus. “Umbrella”. “Over all”)
    Hình thành từng khối dày và tối, trôi lềnh bềnh ở độ cao rất thấp, loại mây này mang theo mưa.
    Mây tích trắng (Cumulus “Wool Pack”)
    Như những túm lông cừu màu trắng, có khi được viền sáng chung quanh bởi Mặt trời, những phần khác có thể tối, thường có đáy nằm ngang, độ cao 2-3km: Trời khá tốt.
    Mây tích vũ (Cumulo - Nimbus - “Thunder” or “Shower”)
    Hình thành ở độ rất thấp, đỉnh màu trắng sáng, ở đáy có dạng hình mảng nhỏ trôi lềnh bềnh. Loại mây này thường kèm theo sấm sét, báo hiệu cơn mưa lớn.
    Altostratus
    Mây mỏng như một bức màn lụa. Ở độ cao 4-5 km. Khi có mặt trời hay mặt trăng nằm phía trên, thì mây rạng rỡ lên một vùng.
    Stratus “Spread out sheet”
    Như một tấm drap trắng che kín khó nhìn thấy chân trời. Khi bị tách ra từng mảng thì gọi là “Faractor Stratus”.
    Gió - Sương - Sấm sét
    GIÓ
    Gió là sự chuyển động của không khí, lúc nhẹ lúc mạnh. Khi mặt đất ấm, lớp không khí trên đó cũng nóng dần và bốc lên cao. Không khí lạnh từ nơi khác bay vào thế chỗ. Sự chuyển động này của không khí sinh ra gió.
    Thang đo tốc độ gió
    Để đo các cấp độ gió, người ta dùng thang Beaufort (là một sĩ quan Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo năm 1806) gồm 12 cấp:

    Gió Hiện tượng Tốc độ km/h
    Cấp 0 Gió lặng, khói lên thẳng từ 0-1
    Cấp 1 Gió rất nhẹ, khói hơi lay động Từ 1-5
    Cấp 2 Gió nhẹ, lá cây hơi rung Từ 6-11
    Cấp 3 Gió êm, cành cây rung, cờ bay Từ 12-19
    Cấp 4 Gió vừa, bụi và giấy bị thổi Từ 20-29
    Cấp 5 Gió mát, mặt nước gợn sóng Từ 30-39
    Cấp 6 Gió mạnh, mặt nước nổi sóng,
    cành cây lớn lung lay Từ 40-50
    Cấp 7 Gió cơn, cây to rung chuyển,
    khó đi ngược gió Từ 51-61
    Cấp 8 Gió trận, cành nhỏ bị gãy,
    không đi ngược gió được Từ 62-74
    Cấp 9 Gió trận rất lớn, mái ngói bị lật,
    không đi ngược gió được Từ 75-87
    Cấp 10 Bão, cây to và nhà cửa bị đổ Từ 88-101
    Cấp 11 Cuồng phong, nhà cửa và cây bị đổ
    nhiều, rất nguy hiểm cho tàu bè ở biển Từ 102-117
    Cấp 12 Bão mạnh, lốc xoáy, sức tàn phá
    rất khủng khiếp Từ 118 trở đi
    SƯƠNG
    Vào những đêm trời trong, không mây, bầu khí quyển mất đi một phần hơi ấm, không khí trên mặt đất mát lạnh, những hạt nước nhỏ được tạo thành, chúng ta gọi đó là Sương. Nếu nhiệt độ dưới 0oC, các hạt sương này sẽ biến thành sương giá.
    SƯƠNG MÙ
    Sương mù cũng chính là một dạng của mây, nhưng thay vì bay lên cao, thì nó lại trôi bồng bềnh trên mặt đất do không khí ẩm và mát. Nếu gặp sương mù dày đặc, chúng ta khó mà nhìn xa hơn 3 mét.
    Ở nước ta, sương mù có nhiều ở miền Bắc và miền Trung, ít thấy ở miền Nam.
    CHỚP VÀ SẤM SÉT
    Chớp là một tia lửa điện khổng lồ do hai đám mây mang tích điện khác điện cực bay gần nhau, chớp còn là do một đám mây mang tích điện tiếp xúc với mặt đất. Tiếng nổ lớn mà chúng ta nghe được là do tia lửa điện này gây nên khi không khí giãn nở chung quanh nó.
    Sét là một loại điện cao áp, thường đánh vào những vật thể cao trên mặt đất, rồi theo đường dẫn có điện trở nhỏ nhất truyền xuống mặt đất. Nếu người và vật đụng vào hay đứng gần vật thể bị sét đánh thì cũng có thể bị sét đánh.
    Phòng chống sét
    Hàng năm, vào mùa mưa, sấm sét đã gây rất nhiều tổn thất cho người và các sinh vật khác. Chúng ta không những phải biết cách phòng chống sét, mà còn phải phổ biến cho những người chung quanh chúng ta biết, để có thể giảm thiểu phần nào thiệt hại do thiên nhiên gây ra.
    Khi có một cơn giông ập đến, mang theo sấm sét, nếu:
    * Đang ở trong nhà:
    - Đóng mọi cửa nẻo để tránh gió lùa. Hơi ẩm có thể mang theo sét vào nhà.
    - Không chạy đi chạy lại nhiều khi đang mưa giông. Nên ngồi bỏ chân trên giường. Trường hợp cần đi lại, nên mang dép guốc khô.
    - Không ngồi gần bể chứa nước. Không đến gần dây ăng ten hay dây của cột thu lôi.
    - Rời xa lan can bằng kim loại, dây phơi quần áo, dây treo màn hay các vật thể khác bằng kim loại.
    * Đang ở ngoài trời:
    - Không trú mưa dưới các tàn cây cao, nhất là những cây cao đơn độc ở những vùng trống trải.
    - Tránh xa các cột điện, các hàng rào dây kẽm, lưới kẽm hay các vật có thể tích điện khi sét đánh.
    - Không ngồi những nơi có mặt nước rộng như: biển, hồ, ao... Nếu đang bơi hay ở trên thuyền nhỏ, phải lên bờ ngay. Nếu ở trên tàu lớn thì lập tức rời boong tàu vào trong khoang.
    - Không mang vác cuốc xẻng, cần câu, dù, gậy sắt hay các vật kim loại.
    - Không đi xe đạp hay xe gắn máy dưới cơn mưa giông.
    - Nếu đi xe hơi có mui, hãy ở trong xe (xe hơi có mui, tàu bè lớn, hang động sâu... là nơi an toàn để tránh sét). Nếu xe không mui, hãy dừng lại kiếm chỗ trú ẩn.
    - Không thả diều hay sửa dây điện khi giông bão.
    - Không dừng chân đứng lâu nơi trống trải.
    Trong cơn giông, nếu cảm thấy có điều bất thường như trong người nhưng nhức, tóc giật giật, lông tay lông gáy dựng lên... đó là các bạn đang ở trong khu vực sắp bị sét đánh. Phải phản ứng thật nhanh, rời khỏi nơi đang đứng bằng cách nhảy cò cò hay nhảy chụm hai chân như chim sẻ (tuyệt đối không nên chạy, vì nếu bước dài hai chân, điện áp sẽ lớn và tạo ra dòng điện đi từ chân này qua người sang chân kia, người sẽ bị điện giật chết. Cũng không nên nằm dài ra đất). Nếu không thể rời xa nơi đó được thì lậy tức ngồi ngay xuống, thu mình nhỏ lại (hoặc đứng chụm hai chân hay co một chân lên). Nếu có vật cách điện như ván, nhựa... thì nên ngồi lên đó, cúi đầu thấp xuống, hai tay che đầu.

    Đối với các trang thiết bị trong gia đình
    Những thiết bị điện, điện tử trong gia đình (nhất là Radio, TV, máy vi tính...) rất dễ bị nhiễm điện khi tia chớp lóe sáng kèm theo tiếng nổ dữ dội. Dòng điện này có thể đi qua và gây thiệt hại cho các dàn máy điện tử, đôi khi còn gây thương tổn cho cả con người. Vì vậy khi có cơn giông, chúng ta nên:
    - Tắt TV, máy vi tính, radio, cassette, các dàn máy hát... tháo các phít cắm điện, đầu dây ăng ten.
    Cấp cứu người bị sét đánh
    Như khi cấp cứu người bị điện giật (xin xem chương Cứu thương , phần Điện giật - trang 612)
    LỐC XOÁY
    Lốc xoáy (trốt, vòi rồng) được hình thành do sự gặp gỡ của các khối không khí đối kháng nhau. Điều đó thường xảy ra trên các vùng bình nguyên rộng lớn (vùng Bắc Mỹ thường gặp lốc xoáy nhất).
    Lốc xoáy là một hiện tượng phức tạp, không thể dự đoán trước được. Phần lớn chỉ xuất hiện trong vài phút và di chuyển vài trăm mét. Nhưng cũng có những cơn lốc xoáy kéo dài hàng giờ và di chuyển hàng trăm cây số, gây ra sự thiệt hại không thua gì một trận ném bom.
    Người ta chỉ có thể lượng định theo dấu vết để lại của cơn lốc mà phân loại cường độ của nó theo thang Fujita dưới đây. Tuy nhiên, thang đo này không thể mô tả tính chất vật lý của cơn lốc xoáy, vì chúng rất đa dạng cả về cường độ lẫn đường kính cũng như thời gian xuất hiện.

    Lốc Hiện tượng Cường độ
    F0 Cành cây gãy. Biển báo giao thông cong 60-110 km/g
    F1 Mái ngói bị tốc, xe bị đẩy ngang hay lật 110-170 km/g
    F2 Cây ngã, xe nhỏ bị đưa đi, nhà gỗ bị đổ 170-240 km/g
    F3 Tường đổ, tàu hỏa lật, đồ vật nhẹ bốc lên 240-320 km/g
    F4 Vật nặng, xe hơi, thú vật... bị bốc cao 320-410 km/g
    F5 Mọi vật trên mặt đất đều bị cuốn đi 410-500 km/g

    Ngày nay, dù đã có những mạng lưới báo động ngày càng tinh xảo, nhưng con người vẫn còn bị bất ngờ do chủ quan hay thiếu thông tin, và khi cơn lốc xoáy ập đến thì đã quá muộn.
    GIÔNG BÃO
    Giông bão là một tai họa thiên nhiên thường thấy ở các nơi trên thế giới, nhất là các nước nằm ven biển. Hàng năm, bão thường xuất hiện ở miền Trung và miền Bắc nước ta nhiều lần.
    Giông bão lớn tàn phá còn kinh khủng hơn lốc xoáy vì nó xuất hiện trên một diện tích rộng lớn. Ngoài những cơn gió giật với tốc độ cao, nó còn kèm theo mưa to kéo dài, gây ra lũ lụt, trượt đất... mang đến những tổn thất rất lớn về người và của. Vì vậy khi nghe dự báo có giông bão sẽ đi qua khu vực mình đang ở, cần phải chuẩn bị:
    - Nếu đang ở đất trại, lập tức cho thu dọn lều, tìm ngay đến một điểm trú ẩn an toàn gần nhất.
    - Nếu đang ở nhà thì: neo dằn nhà cửa, mái tôn, mái ngói, gia cố vách, cửa, cửa kính, cột nhà...
    - Thu dọn các đồ phơi phóng, các bồn hoa hay những vật để trên lan can, bao lơn.
    - Đóng các cửa sổ cũng như cửa ra vào, nhất là những cửa ở trên gió (những cửa dưới gió có thể mở hé để cân bằng áp lực trong nhà).
    - Khi giông bão kéo đến, nếu cần, có thể tạm ngắt điện để tránh những sự cố bất ngờ.
    - Chuẩn bị sẵn đèn cầy, đèn bão, quẹt ga, đèn pin... đề phòng mất điện.
    - Kiểm tra đường cống thoát nước, khai thông mương rãnh. Chuẩn bị các vật liệu chống nước tràn vào nhà.
    - Không nên ra khỏi nhà.

    Trong cơn bão, có khi sẽ có một lúc gián đoạn không mưa gió, đó là lúc Mắt Bão đi qua. Nên tận dụng thời gian này để dọn dẹp và gia cố nhà cửa, chạy nhanh về nhà (nếu đang ở ngoài)... vì cơn bão sẽ nhanh chóng quay lại.

Chia sẻ trang này